• 1

Między Niemcami, a Rosją nie ma miejsca na małe państwo, jest tylko miejsce na państwo wielkie" - mówił przed laty Roman Dmowski. W piątek, 11 stycznia br., na KUL-u odbyło się sympozjum poświęcone sylwetce i myśli politycznej Dmowskiego w kontekście Kresów i polskiej polityki wschodniej. Sympozjum poświęcone było kwestii Kresów, polityki wschodniej i mniejszości narodowych w myśli politycznej Romana Dmowskiego. - Myśl Dmowskiego to błyskotliwe, profetyczne spojrzenie, któremu warto się przyjrzeć i które warto poznać - mówi prof. Włodzimierz Osadczy.

Wśród prelegentów byli obecni między innymi prof. dr hab. Jerzy Robert Nowak, prof. dr hab. Tadeusz Trajdos, dr hab. prof. KUL Włodzimierz Osadczy, red. Romuald Starosielec, Mgr Piotr Panasiuk, dr Adam Kulczycki.

 

- Dobrze się składa, że w Polsce powraca pamięć o Romanie Dmowskim, a 80. rocznica jego śmierci stała się okazją do przypomnienia tej postaci, niesłusznie zapomnianej przez lata komunizmu i rządów tzw. III RP, które nawiązują do wszystkiego, tylko nie do idei narodowej czy polskiej racji stanu – mówi w rozmowie z „Gazetą Parlamentarną” dr hab. prof. KUL Włodzimierz Osadczy, historyk, teolog i dyrektor Centrum Ucrainicum KUL i jeden organizatorów sympozjum. – Chcemy uczcić tę rocznicę i tę wielką postać także jako środowisko kresowe.

Prof. Osadczy wyjaśnił, że organizowane na KUL-u sympozjum będzie sprofilowane na wydobycie z szerokiego spektrum myśli politycznej Romana Dmowskiego wątków związanych ze Wschodem – z polityką wschodnią, relacjami Polski z sąsiadami ze wschodu, a także „najważniejszym zadaniem stojącym przed Dmowskim jako budowniczym państwa polskiego, czyli kwestią granic Polski i tzw. Linii Dmowskiego”. Zdaniem profesora był to jego wielki, ale niezrealizowany plan. Zaznacza, że istotne w tym kontekście są też relacje polsko - ukraińskie, sprawa rzutująca dziś na kondycję polskiej dyplomacji, a także polskiego społeczeństwa.

Organizatorami sympozjum był m.in. Instytut Pamięci i Dziedzictwa Kresowego w Lublinie.

W dniach 2-3 grudnia br. w Lublinie odbyła się się Międzynarodowa Konferencja Naukowa poświęcona 80. rocznicy śmierci ormiańskokatolickiego arcybiskupa lwowskiego Józefa Teodorowicza, Duszpasterza i Męża Stanu Polski Odrodzonej oraz 100. rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę.

Konferencja odbyła się na Wydziale Teologii KUL w Lublinie, w dniach 2-3 grudnia br. Patronat honorowy objął abp Mieczysław Mokrzycki, Metropolita Lwowski. Organizatorami byli: Instytut Pamięci i Dziedzictwa Kresowego, Fundacja Ormiańska, Centrum Ucrainicum KUL, Fundacja Chrześcijańskie Odrodzenie Europy, Muzeum Niepodległości w Warszawie, Katedra Historii XIX i XX w. – Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie i inni. Patronat medialny nad wydarzeniem sprawowali m.in. TVP „Polonia”, TK „Niedziela”, portal "Kresy.pl".

Wydarzenie rozpoczęła w niedzielę 2 grudnia od Mszy Św. w intencji abp Józefa Teodorowicza pod przewodnictwem JE ks. bp. Mariana Buczka.

Sesja naukowa 3 grudnia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

 

Tego dnia odbyło się też polsko-ormiańskie spotkanie kulturowo-artystyczne oraz wystawa ormiańska.

pełna relacja  poniżej - pod artykułem

 

Józef Teofil Teodorowicz

Abp. Józef Teodorowicz należał do grupy najbardziej wpływowych i znanych członków Episkopatu Polski okresu międzywojennego. Urodził się 25 VII 1864 r. w Żywaczowie koło Horodenki na Pokuciu, w ormiańskiej rodzinie szlacheckiej Grzegorza i Gertrudy z Ohanowiczów. Po śmierci ojca przeniósł się z rodziną do Stanisławowa, gdzie ukończył najpierw szkołę powszechną, a potem z wyróżnieniem gimnazjum.

W 1882 r. wstąpił na Uniwersytet w Czerniowcach, gdzie rozpoczął studia prawnicze. Dość szybko z nich zrezygnował i wstąpił do Seminarium Duchownego we Lwowie, rozpoczynając też na studia filozoficzno-teologiczne na Uniwersytecie Lwowskim (1883-1887). Po ich ukończeniu ormiańskokatolicki arcybiskup Izaak Isakowicz udzielił mu święceń kapłańskich, po których objął on przejściowo obowiązki wikariusza katedry lwowskiej.

Później był wikariuszem w Stanisławowie (1887-1890), po czym trafił do Brzeżan jako administrator (1890-1891). Od 1891 r. mógł poświęcić się pracy w Brzeżanach już jako proboszcz parafii, w której dał się poznać jako nieprzeciętny organizator, inicjator życia społecznego-religijnego oraz jako orator i kaznodzieja. W 1897 r. powołano go do Lwowskiej Kapituły Katedralnej. Wówczas mógł na szerszą skalę rozwinąć wielokierunkową działalność zarówno na polu religijno-kościelnym jak też i społeczno-narodowym, skupiając się na organizacji prasy katolickiej. Erygował Bractwo wydawnicze św. Józefa, włączył się aktywnie do grona współzałożycieli dzienników „Ruch Katolicki” i „Przedświt”. Należał też do lwowskiej Rady Miejskiej. W dniu 30 V 1901 r. jednogłośnie wybrano go na metropolitę lwowskiego i konsekrowano 2 II 1902 r.

Rządzona przez niego archidiecezja ormiańskokatolicka, mimo, że obejmująca duże terytorium, zamieszkiwana była przez niespełna 5000 wiernych, którym pomoc duszpasterską świadczyło ok. 20 kapłanów. Wobec faktu skromności podległej mu diecezji, mógł on bez przeszkód poświęcić się w pracy na polu działalności kościelnej, społeczno-politycznej, literackiej i kaznodziejskiej. Wśród wielu licznych inicjatyw duszpasterskich należy wymienić jego stałą troskę o zwiększenie liczby duchowieństwa obrządku ormiańskiego w Polsce, opiekę nad Zakładem Wychowawczym im. Mikołaja Torosowicza we Lwowie, czy też koronację obrazu Matki Bożej Łaskawej w Stanisławowie w 1937 r. Za jego rządów nowy wystrój zyskała też lwowska katedra ormiańska, której renowację przeprowadzono w latach 1908-1929. W wyniku tych przeobrażeń we wnętrzu obiektu powstały budzące uznanie po dziś dzień freski Jana Henryka Rosena i mozaiki Józefa Mehoffera.

Arcybiskup jeszcze w czasach monarchii austro-węgierskiej należał do wiedeńskiej Izby Panów (1902-1918) oraz zasiadał w Sejmie Galicyjskim (1902-1914). W 1913 r. poparł biskupów polskich, którzy opowiedzieli się za obaleniem niekorzystnej dla polskiej racji stanu reformy wyborczej. Po powstaniu niepodległej Polski został posłem w Sejmie Konstytucyjnym (1919-1922), a następnie w latach 1922-1923 senatorem. Angażował się w pracę nad utrzymaniem przy Polsce Małopolski Wschodniej, Śląska i Wileńszczyzny. Powszechne uznanie zyskał również jako orator, kaznodzieja, autor odezw, dzieł ascetycznych i religijnych.

Abp. Józef Teodorowicz zmarł 4 XII 1938 r. we Lwowie. Został pochowany na Cmentarzu Obrońców Lwowa. Po II wojnie światowej, gdy władza sowiecka objęła rządy, miejscowi Polacy z obawy przed profanacją zwłok hierarchy ekshumowali je potajemnie, przenosząc na Cmentarz Łyczakowski. Spoczął w prywatnym, anonimowym grobowcu.

W 2011 roku specjalistom Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa udało się odnaleźć trumnę z ciałem ormiańskiego arcybiskupa. W czerwcu tego samego roku ponownie spoczął na Cmentarzu Orląt Lwowskich.

 

Relacja video z  z Konferencji

1.Otwarcie Konferencji Arcybiskup Mokrzycki

2.Profesor Tadeusz Trajdos.

3.Ks bp Marian Buczek

4.Dr Wojciech Mleczko

5.Dr Olga Osadczy

6.Red. Romuald Starosielec

7.Ks Józef Wołczański

8.Maciej Bohosiewicz

 

 

LUBLIN. W Lublinie zakończył się dwudniowy (22-23.06.2018) Kongres Środowisk Kresowych RP „Tożsamość – Pamięć- Przyszłość” połączony z Konferencją naukową „Wołyń'43: Walka o pamięć – walka o Polskę”. Spotkanie, które ma integrować, ale przede wszystkim edukować i pokazywać prawdziwą historię i przeszłość, zgromadziło ponad 100 osób z różnych środowisk kresowych i naukowych oraz politycznych. Podczas Kongresu promowano książki, m. in. o duchownych związanych z Polską i Ukrainą. Spotkanie wpisuje się w obchody 75. rocznicy rzezi wołyńskiej. Organizatorem Kongresu, wspólnie ze Stowarzyszeniem „Instytutu Pamięci i Dziedzictwa Kresowego” w Lublinie, był Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego. Patronat Honorowy nad wydarzeniem sprawowali: Marszałek Województwa Lubelskiego Pan Sławomir Sosnowski, Ksiądz Arcybiskup Mieczysław Mokrzycki - metropolita lwowski obrządku łacińskiego oraz Pan Poseł do Parlamentu Europejskiego Ryszard Czarnecki z PiS.

 

 

Uroczystego otwarcia Kongresu i Konferencji naukowej dokonał w imieniu Pana Marszałka Województwa Lubelskiego Sławomira Sosnowskiego Pan Grzegorz Kapusta, Wicemarszałek Województwa Lubelskiego.

W uroczystościach uczestniczyli politycy, przedstawiciel Kościoła oraz naukowcy. Do Lublina przybyły też osoby, które przeżyły rzeź dokonaną przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach RP. W dwudniowym spotkaniu wzięli także udział przedstawiciele kilkudziesięciu organizacji reprezentujących środowiska kresowe i polonijne. Podkreślali potrzebę dialogu i pojednania, ale chcą też upamiętnienia miejsc i polskich ofiar zamordowanych przez ukraińskich nacjonalistów na Wołyniu.

Jest to Kongres, na który przyjechały czołowe postacie związane z polityką pamięci o Kresach Wschodnich. Jest z nami ikona ruchu kresowego ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski. Jest też wśród nas redaktor, pisarz, działacz społeczny Pan Stanisław Srokowski. Są także naukowcy, którzy zawsze zajmowali się sprawami kresowymi i nie bali się w czasach mniej przychylnych mówić o sprawach trudnych. Trzeba jednak też powiedzieć, że te czasy zbytnio się nie zmieniły. Uważam, że mamy tutaj najlepszych badaczy związanych z Kresami Wschodnimi – powiedział dr hab. Włodzimierz Osadczy, prof. KUL, prezes Stowarzyszenia „Instytut Pamięci i Dziedzictwa Kresowego” w Lublinie.

W Kongres Środowisk Kresowych RP w Lublinie wpisała się też piątkowa (22.06.2018) Konferencja naukowa „Wołyń’43: Walka o Pamięć – Walka o Polskę”.

Swój wykład wygłosił m.in. dr hab. Andrzej Zapałowski, historyk. Prelegent wskazał na ścisłe powiązania Ukraińskiej Powstańczej Armii z Niemcami.

  • Oni w latach 1941-1944 odpowiadali na Pogórzu Przemyskim, bo tutaj prowadzę badania, za masowe ludobójstwo ludności żydowskiej, w mniejszej części Polski, więc ich czekała odpowiedzialność, nie tylko za kolaboracje, ale za masowe ludobójstwo. Te kadrowe oddziały UPA, to były niemieckie formacje, które zmieniły tylko nazwę i działały na tym terenie, nie mogły się ujawnić, raz ze względu na kolaboracje, dwa ze względu na masowy udział w ludobójstwie. To się wiąże z poczuciem masowego terroru całej ludnościpowiedział dr. hab. Andrzej Zapałowski.

 

Obrady Kongresu i Konferencji naukowej odbyły się w Centrum Spotkań Kultur w Lublinie i w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Lubelskiego .

Wśród prelegentów z referatami wystąpili m. in.:

Ks. Bp Marian Buczek (Charków-Zaporoże-Lwów), Kościół rzymskokatolicki na Ukrainie wobec pojednania polsko-ukraińskiego w miłości i prawdzie; Prof. dr hab. Ryszard Szczygieł (Lublin), Kształtowanie się przestrzeni kresowej w ciągu dziejów polskich; Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski (Kraków), Ukraiński Kościół Greckokatolicki jako partner do dialogu o pojednaniu, Dr Anna Łucka (Paryż), Ks. Władysław Kardynał Rubin i Stanisław Łucki- kresowiacy i przyjaciele od Lwowa poprzez Paryż i Rzym; Stanisław Srokowski (Wrocław), Kresy jako wartość moralna, Dr hab. prof. Włodzimierz Osadczy (Lublin), Społeczne i historyczno-kulturowe uwarunkowanie Rzezi Wołyńskiej, Marcin Skalski (Warszawa), Zbrodnie na Polakach w czasie wojny polsko-ukraińskiej 1918-1919 r. jako preludium Rzezi Wołyńskiej, Ks. prof. dr hab. Józef Marecki (Kraków), Geneza ludobójstwa dokonanego przez nacjonalistów na ziemiach południowo-wschodnich Polski w latach II wojny światowej, Dr hab. Andrzej Zapałowski (Przemyśl), Mit UPA na Podkarpaciu. Geneza ukraińskich formacji nacjonalistycznych i ich udział w ludobójstwie, Dr Leon Popek (Lublin), Doły śmierci na ziemiach kresowych. Losy szczątków ofiar ludobójstwa, Bogdan Gambal (Gorlice), Łemkowska mniejszość etniczna wobec propagandy nacjonalizmu ukraińskiego, Dr hab. Adam Kulczycki (Strasburg, Rzeszów, Przemyśl), Herezja nacjonalizmu przeszkodą do porozumienia Kościołów greckokatolickiego i rzymskokatolickiego, Dr Renata Pomarańska (Rzeszów), Literatura piękna "nośnikiem pamięci" o martyrologii Kresów.

  • Podczas Kongresu Środowisk Kresowych i Konferencji naukowej przywoływano w pamięci bolesną niedzielę 11 lipca 1943 roku na Wołyniu, kiedy to doszło do apogeum zbrodni ludobójstwa . UPA zaatakowała Polaków w trzech powiatach, w blisko stu miejscowościach - podkreślił dr Adam Kulczycki, wiceprezes Instytutu Pamięci i Dziedzictwa Kresowego w Lublinie. - Środowiska polonijne domagają się upamiętnienia miejsc tej tragedii. Do tej pory ponad 90 procent zamordowanych na Wołyniu Polaków nie ma mogił, ani krzyży. Nie ma też pojednania. Kongres to okazja do mówienia o trudnej historii, ale też próba wpłynięcia na decyzje władz dotyczące upamiętnienia wymordowanych bestialsko Polaków.

Na Kongres przyjechali także przedstawiciele Polaków, m. in. z Ukrainy i z Litwy, z Kanady i USA. Jak mówią, to od nich można uczyć się patriotyzmu. Obecnie tylko na Litwie działa ponad 70 szkół polskich, przedszkola, a nawet uniwersytet, ale o to wszystko Polacy musieli i nadal muszą sobie wywalczyć.

  • Specjalnie z myślą o kongresie wydanych zostało kilka książek. Dziś była ich prezentacja. M. in. o księdzu Władysławie Wanagsie - obrońcy Kościoła i polskości na Ukrainie czy o biskupie Janie Olszańskim – dodaje wiceprezes Kulczycki.
  • My będziemy tworzyć pomosty i to, co łączy, a nie to, co dzieli. W tym duchu, także lansowanym przez ojców redemptorystów, muzeum, które powstaje, które ma świadczyć o świadectwach sprawiedliwych Ukraińców, sprawiedliwych Polaków ratujących Żydów (…). To jest kapitalny fundament przyszłości zarówno Polski, jak i pojednania polsko - ukraińskiego, polsko - żydowskiego i tworzenie cywilizacji miłości, o której mówił św. Jan Paweł II – dodaje prezes Stowarzyszenia „Instytut Pamięci i Dziedzictwa Kresowego” w Lublinie.

Jak zapowiedzieli organizatorzy, za rok w Lublinie, odbędzie się kolejna edycja Kongresu Środowisk Kresowych.

 

 

Kongres odbył się dzięki wsparciu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego oraz darczyńców i sponsorów: Grupy Azoty Puławy, PGNiG, PKN ORLEN, PBS w Sanoku, PGE Obrót.

Nieoceniony wkład pracy w zorganizowanie Kongresu i Konferencji naukowej wnieśli Panowie prezesi Stowarzyszenia „Instytut Pamięci i Dziedzictwa Kresowego” w Lublinie: dr hab. Włodzimierz Osadczy, prof. KUL, i dr hab. Adam Kulczycki. Ogromnego wsparcia dla Wydarzenia udzielili: Akademicki Klub Myśli Społeczno - Politycznej Vade Mecum KUL na czele z jego prezesem Maciejem Struzikiem oraz kilka innych organizacji i instytucji, w tym Muzeum Niepodległości w Warszawie, Centrum Ucrainicum KUL, Wschodnioeuropejski Instytut Nowoczesnej Edukacji, Towarzystwo Gimnastyczne Sokół w Lublinie, Lubelski Oddział Związku Piłsudczyków i inne.

 

Patronat medialny nad wydarzeniem sprawowali, m. in.: Radio Maryja, TV Trwam, „Nasz Dziennik”, TVP Polonia, TVP Historia, TVP Lublin, Radio Polonii 2000, Portal KRESY.PL, „Kurier Chicago”.

 

 

 

  • „Sponsor Kongresu Środowisk Kresowych Rzeczypospolitej Polskiej” 
  • „Sponsor Konferencji Naukowej Wołyń’43 Walka o Pamięć – Walka o Polskę.

  Darczyńczy

 

16 maja 2017 roku w progi Zespołu Szkół im. Zygmunta Chmielewskiego wkroczyli zwycięzcy I Międzynarodowego Konkursu Wiedzy o Kresach ,,Kresy. Korzenie polskiej kultury.”
Trzydniowy pobyt w Nałęczowie był dla naszych gości okazją do poznania historii Nałęczowa, poznania historii nałęczowskich Kresowiaków, czasem dyskusji o Polakach i kulturze polskiej na Kresach.
W pierwszym dniu pobytu laureaci Konkursu oraz ich opiekunowie wzięli udział w spacerze po Nałęczowie ,,śladami Prusa i Żeromskiego” i ,,śladami kresowiaków nałęczowskich”, a wieczorem spotkali się na ,,Wieczornicy Kresowej” w Restauracji ,,Zabytkowe Podziemia” w Nałęczowie.

W imieniu Komitetu Organizacyjnego, zapraszam na  II Międzynarodową Konferencją Naukową "Kresy - zaginiony świat. Polacy i kultura polska na dawnych kresach Rzeczpospolitej" z cyklu Nałęczowskie Spotkania Wschodnioeuropejskie "Willa Kresy". Konferencja obędzie się 17-18 maja 2017 r. w Sali Balowej w Pałacu Małachowskich w Nałęczowie.
Patronat honorowy nad Konferencją sprawuje Wojewoda Lubelski Przemysław Czarnek.
Podczas Konferencji zostaną wręczone nagrody laureatom I Międzynarodowego Konkursu Wiedzy o Kresach ,,Kresy. Korzenie polskiej kultury”.

Współorganizatorami Konferencji są:
Instytut Pamięci i Dziedzictwa Kresowego, Wschodnioeuropejski Instytut Nowoczesnej Edukacji, Zespół Szkół im. Zygmunta Chmielewskiego w Nałęczowie, Centrum Ucrainicum KUL.

Z wyrazami szacunku
Jerzy Rosiak

Serdecznie dziękujemy Państwu za wzięcie udziału w ,,I Międzynarodowym Konkursie Wiedzy  o Kresach”. Jest nam niezmiernie miło, że nasz konkurs cieszył się tak dużym zainteresowaniem, a nadesłane prace konkursowe są przykładem wysokiego poziomu merytorycznego i estetycznego. Gratulujemy wszystkim  uczniom zaangażowania w przygotowanie prac konkursowych i Państwu nauczycielom za opiekę merytoryczną i wsparcie swoich uczniów w trudzie poznawania dziejów i dnia dzisiejszego dawnych kresów Rzeczpospolitej. Dziękujemy także Państwu dyrektorom szkół za wsparcie i pomoc dla swoich uczniów i nauczycieli, którzy przygotowali tak bardzo dobre prace konkursowe.

W dniach 24-25 marca 2017 roku obyła się na KUL-u Międzynarodowa Konferencja Naukowa "Prorok Ukrainy. Błogosławiony Grzegorz Chomyszyn, greckokatolicki biskup stanisławowski: życie, działalność, tradycja". Była ona poświęcona 150 rocznicy urodzin bł. bp. Grzegorza Chomyszyna.


- Było to forum zorganizowane przez Wydziały Teologii dwóch uczelni a także dwóch tradycji – rzymskokatolickiej – KUL i greckokatolickiej – Uniwersytet Preszowski na Słowacji - mówi prof. dr hab. Włodzimierz Osadczy, dyrektor Ośrodka Badań Wschodnioeuropejskich – Centrum UCRAINICUM KUL. - Konferencję zaszczyciło szereg wybitnych naukowców z Polski, Ukrainy i Słowacji, znawców problemów Kościoła greckokatolickiego, zagadnień stosunków polsko-ukraińskich a także badaczy spuścizny bł. bp. Chomyszyna. Gościem szczególnym był ks. Ihor Pełechatyj z Iwano-Frankiwska (Stanisławowa), Postulator procesu beatyfikacyjnego bł. bp. Chomyszyna, który za publikację jego zapisków „Dwa Królestwa” został poddany dotkliwym represjom ze strony hierarchy greckokatolickiego i nacjonalistycznych środowisk na Ukrainie.

24-25 marca na KULu w auli C-1031 odbędzie się międzynarodowa konferencja naukowa „Prorok Ukrainy. Błogosławiony Grzegorz Chomyszyn, greckokatolicki biskup stanisławowski: życie, działalność, tradycja”, poświęconą 150 rocznicy urodzin bł. bp. Grzegorza Chomyszyna. Jest to forum zorganizowane przez Wydziały Teologii dwóch uczelni a także dwóch tradycji – rzymskokatolickiej – KUL i greckokatolickiej – Uniwersytet Preszowski na Słowacji. Konferencja jest współorganizowana przez Instytut Pamięci i Dziedzictwa Kresowego, Instytut Edukacji Społecznej i Religijnej im. ks. Piotra Skargi, Lubelski KIK i in. Konferencja została objęta patronatem honorowym JE Ks. Kardynała Mariana Jaworskiego, emerytowanego metropolity lwowskiego oraz Wojewodę Lubelskiego prof. Przemysława Czarnka.